Fumigasyon, gaz hâlinde etki eden bir maddenin, sızdırmaz hâle getirilmiş kapalı bir hacimde belirli bir süre ve yoğunlukta tutulmasıyla yapılan haşere mücadele yöntemidir. Gaz; ambalajın, dökme ürünün ya da ahşabın içine kadar ulaşabildiği için püskürtme yöntemlerinin erişemediği zararlılara karşı kullanılır. Aynı özellik onu en çok dikkat isteyen uygulamalardan biri yapar. Beylikdüzü, Esenyurt, Avcılar ve Büyükçekmece çevresinden gelen fumigasyon taleplerini önce ücretsiz keşifte değerlendiriyor, işin fumigasyon gerektirip gerektirmediğini uygulamadan önce açıkça söylüyoruz.
Fumigasyon nedir, ilaçlamadan farkı ne?
Klasik ilaçlamada ürün yüzeylere, çatlaklara ya da havaya uygulanır; haşere bu ürünle temas ettiğinde etkilenir. Fumigasyonda ise kullanılan madde gaz fazında yayılır ve kapalı hacmin her noktasına, malzemenin içine kadar nüfuz eder. Bu nedenle uygulama boyunca alanda hiçbir canlı bulunmamalıdır.
Halk arasında sisleme ya da “gazlama” denilen uygulamalar da bazen fumigasyon diye anılır. Oysa ULV soğuk sisleme, sıvı ürünün çok küçük damlacıklar hâlinde havaya verilmesidir; teknik anlamda fumigasyon değildir.
Fumigasyonun etkisini ne belirler?
Sonuç tek bir değişkene bağlı değildir. Gazın yoğunluğu, maruziyet süresi, ortam sıcaklığı ve alanın ne kadar sızdırmaz olduğu birlikte etkilidir. Bu koşullar sağlanmazsa yumurta ve pupa gibi daha dayanıklı evreler sağ kalabilir; bulaş geri döner ve gereksiz yere kimyasal kullanılmış olur. Bu nedenle fumigasyon, her koşulda tek seferde sonuç veren bir yöntem olarak görülmemelidir.
Fumigasyon ne zaman gerekir?
Fumigasyon genellikle haşerenin ürünün ya da malzemenin içinde yaşadığı ve yüzey uygulamasının ulaşamadığı durumlarda gündeme gelir:
- Un, hububat, bakliyat ve kuru gıda gibi depolanmış ürünlerin içine yerleşmiş zararlılar
- Ahşap malzeme, mobilya ya da ambalajın içinde gelişen odun zararlıları
- Sevkiyat ve depolama süreçlerinde mevzuatın ya da alıcının özel işlem istediği malzemeler
İhracatta ahşap ambalaj işlemleri ve bitki karantinası gibi işler ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatına tabidir. Böyle bir talepte işin hangi yetkiyi gerektirdiği ve kapsamımızda olup olmadığı keşif öncesinde netleştirilir.
Evde fumigasyon gerekir mi?
Evlerde ve çoğu iş yerinde karşılaşılan hamam böceği, tahtakurusu, pire ya da karınca sorunlarında çoğu zaman fumigasyon gerekmez. Bu türler jel yem, rezidüel uygulama, büyüme düzenleyici ya da ULV soğuk sisleme gibi yöntemlerle, doğru bir planla kontrol altına alınır.
Yaşanan bir binada gaz fumigasyonu yalnızca uygulama yapılan daireyi değil, gazın duvar, döşeme ve tesisat boşluklarından sızabileceği komşu daireleri de hayati riske sokar. Bu yüzden konutlarda öncelik her zaman gaz kullanmayan yöntemlerdir.
Güvenli bir fumigasyonun şartları
Fumigant gazlar insanlar ve hayvanlar için ölümcül olabilir; çoğunun kokusu güvenilir bir uyarı değildir. Bu yüzden gaz fumigasyonu özel izin ve sıkı bir güvenlik prosedürü gerektiren bir iştir. Güvenli bir uygulamada en az şu koşullar aranır:
- Ürünün yalnızca ruhsatında izin verilen alan ve amaçla, yetkili kişilerce kullanılması
- Alanın insan ve hayvandan tamamen boşaltılması, bitişik bölümlerin de risk açısından değerlendirilmesi
- Hacmin örtü, bant ve uygun malzemeyle sızdırmaz hâle getirilmesi
- Dozun alan hacmine ve hedef zararlıya göre hesaplanması
- Girişlerde uyarı levhaları, giriş kısıtlaması ve maruziyet süresince gözetim
- Uygulayıcılar için uygun solunum koruyucu ve kişisel koruyucu donanım
- Süre sonunda kontrollü havalandırma ve güvenli girişin gaz ölçümüyle doğrulanması
- Gıda ve yem ürünlerinde etikette belirtilen bekleme sürelerine uyulması
Fumigasyon planlanan bir depo ya da işletmede alan sahibinin de hazırlığı gerekir: alanın uygulama süresince kullanılmayacağının planlanması, çalışanların ve bitişik birimlerin önceden bilgilendirilmesi, ürünlerin ve istif düzeninin keşifte paylaşılması.
Kendi başınıza gaz çıkaran ürün kullanmayın
Tarımsal depolama için satılan ve nemle temas edince gaz açığa çıkaran tabletler, bina içinde kullanıldığında ölümcül zehirlenmelere yol açabilir. Bu tür ürünleri hiçbir koşulda evde, iş yerinde ya da bina içindeki bir depoda kendiniz kullanmayın. Baş ağrısı, bulantı, kusma, baş dönmesi ya da nefes darlığı fark ederseniz ortamı hemen terk edin ve 112'yi arayın; zehirlenme şüphesinde Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ne 114 numarasından ulaşabilirsiniz.
Fumigasyon talebinizi nasıl değerlendiriyoruz?
- Ücretsiz keşif: Zararlının türü, nerede yaşadığı, etkilenen ürün ya da malzeme ve alanın yapısı yerinde incelenir.
- Uygunluk değerlendirmesi: İşin gerçekten fumigasyon gerektirip gerektirmediği, alanın güvenle boşaltılıp kapatılabilir olup olmadığı ve bitişik alanlardaki riskler değerlendirilir.
- Net bilgilendirme: İşin kapsamımızda olup olmadığını uygulamadan önce açıkça söyleriz. Başka bir yöntem yeterliyse onu öneririz; kapsamımız dışındaki işlerde sizi doğru adrese yönlendiririz. Fiyat keşif sonrasında net olarak bildirilir.
- Kontrol: Uygulanan yönteme ve haşere türüne göre kontrol ziyareti planlanır.
Depolarda fumigasyona gerek kalmaması için
- Depoya giren ürünleri kabulde kontrol edin, şüpheli partiyi ayırın.
- İlk giren ilk çıkar düzeniyle stoğun uzun süre beklemesini önleyin.
- Dökülen un, tahıl ve yem artıklarını düzenli temizleyin; raf altlarını ve köşeleri ihmal etmeyin.
- Feromon tuzağı gibi izleme araçlarıyla güve ve böcek hareketini erken fark edin.
- Gıda işletmelerinde periyodik haşere kontrol programıyla bulaşı büyümeden yakalayın.
Ücretsiz keşif için arayın
Ürününüzde, deponuzda ya da ahşap malzemenizde fumigasyon gerekip gerekmediğini birlikte netleştirelim. Talepler 7/24 alınır, keşif ücretsizdir. Bize 0540 019 03 04 numarasından ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Fumigasyon nedir?
Fumigasyon, gaz hâlinde etki eden bir maddenin sızdırmaz hâle getirilmiş kapalı bir hacimde belirli süre ve yoğunlukta tutulmasıyla yapılan haşere mücadele yöntemidir. Gaz ambalajın, dökme ürünün veya ahşabın içine nüfuz ettiği için yüzey uygulamalarının ulaşamadığı zararlılara karşı kullanılır. Fumigant gazlar insanlar için ölümcül olabildiğinden bu iş özel izin ve sıkı bir güvenlik prosedürü gerektirir.
Evime fumigasyon yaptırmam gerekir mi?
Çoğu zaman gerekmez. Evlerdeki hamam böceği, tahtakurusu, pire veya karınca sorunları jel yem, rezidüel uygulama, büyüme düzenleyici ve ULV soğuk sisleme gibi yöntemlerle kontrol altına alınır. Yaşanan bir binada gaz fumigasyonu, gazın duvar ve tesisat boşluklarından sızabileceği komşu daireler için de hayati risk taşır. Hangi yöntemin uygun olduğu ücretsiz keşifte belirlenir.
Fumigasyon ile ULV soğuk sisleme aynı şey mi?
Hayır. ULV soğuk sisleme, sıvı bir ürünün çok küçük damlacıklar hâlinde havaya verilmesidir ve daha çok uçan haşerelere ya da geniş alanlara uygulanır. Fumigasyonda ise madde gaz fazındadır, kapalı ve sızdırmaz bir hacimde tutulur ve malzemenin içine kadar nüfuz eder. Halk arasında ikisi de gazlama diye anılabilir, ancak risk düzeyleri ve güvenlik gereklilikleri farklıdır.
Fumigasyondan sonra alana ne zaman girilebilir?
Sabit bir süre söylemek doğru olmaz. Alana ancak maruziyet süresi tamamlandıktan, alan kontrollü biçimde havalandırıldıktan ve gaz ölçümüyle ortamın güvenli seviyeye indiği doğrulandıktan sonra girilir. Bekleme süresi kullanılan gaza, alanın hacmine, sıcaklığa ve havalandırma imkânına göre değişir. Gıda ve yem ürünlerinde ayrıca etikette belirtilen bekleme sürelerine uyulması gerekir.
Fumigasyon tüm zararlıları tek seferde yok eder mi?
Bu, uygulama koşullarına bağlıdır. Gazın yoğunluğu, maruziyet süresi, sıcaklık ve alanın sızdırmazlığı yeterli değilse yumurta ve pupa gibi dayanıklı evreler sağ kalabilir. Fumigasyon kalıcı koruma da sağlamaz; ürün kabul kontrolü, temizlik ve izleme yapılmazsa bulaş yeniden başlayabilir. Bu nedenle türe göre kontrol ziyareti ve önleyici düzen birlikte planlanmalıdır.