Uyuz, derinin üst tabakasına yerleşen ve gözle görülemeyecek kadar küçük bir akarın yol açtığı bulaşıcı bir deri hastalığıdır. Bu yüzden uyuz ilaçlama konusunda en baştan net olalım: teşhis ve tedavi hekimin işidir; ev ortamında yapılan uygulama ve tekstil önlemleri tedaviyi destekler, yerine geçmez. Alpha Pest olarak Beylikdüzü, Esenyurt, Avcılar ve Büyükçekmece'de tedaviyle eş zamanlı yürütülecek ortam desteğini ücretsiz keşifle planlıyoruz.
Uyuz belirtileri nelerdir?
Uyuza Sarcoptes scabiei adlı akar neden olur. Dişi akar deride ince tüneller açarak yumurtalarını bırakır; vücudun akara verdiği tepki kaşıntıya yol açar.
- Özellikle geceleri artan yoğun kaşıntı
- Parmak araları, el bilekleri, dirsekler, koltuk altı ve bel çevresinde sivilce benzeri döküntü
- Deride ince, kıvrımlı, kısa çizgiler (akar tünelleri)
- Aynı evde yaşayan birden fazla kişide benzer kaşıntı
- Bebek ve küçük çocuklarda baş, boyun, avuç içi ve ayak tabanında da döküntü
İlk kez bulaşan kişide belirtiler birkaç hafta gecikebilir ve kişi bu sürede de hastalığı bulaştırabilir. Kaşıntının alerji, egzama ya da böcek ısırığı gibi başka nedenleri de olabileceği için kendi kendinize teşhis koymayın; dermatoloji uzmanına veya aile hekiminize başvurun.
Uyuz neden ciddiye alınmalı?
Uyuz kendiliğinden geçmez ve tedavi edilmezse ev halkına yayılır. Sürekli kaşıma deride yaralara ve bakteriyel enfeksiyona zemin hazırlayabilir. Yurt, huzurevi ve kreş gibi kalabalık yaşam alanlarında kısa sürede çok sayıda kişiyi etkileyebilir. Kabuklu uyuz denen ağır form ise çok daha bulaşıcıdır ve mutlaka hekim takibi gerektirir.
Uyuz bir temizlik eksikliği göstergesi değildir; kişisel temizliğine dikkat eden herkes yakın temasla uyuza yakalanabilir. Bu nedenle utanıp beklemek yerine erken davranmak, aile içindeki yayılmayı sınırlar.
Uyuz nasıl bulaşır, akar ortamda ne kadar yaşar?
Uyuz en çok uzun süreli, doğrudan ten temasıyla bulaşır: aynı yatakta uyumak, bakım vermek, yakın temas. Ortak kullanılan çarşaf, havlu ve giysilerle bulaşma daha seyrektir ama mümkündür.
Akar insan derisinden ayrıldıktan sonra genellikle iki üç günden fazla yaşayamaz. Bu nedenle ev ortamı uyuzun asıl kaynağı değildir ve evin tamamını sislemek gerekli değildir. Asıl hedef, son günlerde vücutla temas etmiş tekstillerdir.
Asıl çözüm: hekim tedavisi
Uyuz tedavisi hekimin önerdiği ilaçlarla yapılır. Hekimler genellikle belirti olmasa bile ev halkının ve yakın temaslıların aynı anda tedavi edilmesini ister; aksi hâlde akar kişiden kişiye dolaşmaya devam eder. Tedavinin uygulama biçimine, süresine ve tekrar zamanına eksiksiz uymak gerekir; tedavi eksik kalırsa ortamda ne yapılırsa yapılsın sorun sürer. Tedaviden sonra kaşıntı bir süre devam edebilir; bu durumu hekiminizle değerlendirin.
Ortam uygulamasında kullandığımız biyosidal ürünler kişiye, cilde ya da giyilen kıyafete kesinlikle uygulanmaz.
Uyuz ilaçlamasında nasıl çalışıyoruz?
Her uyuz vakasında ilaçlama gerekmez; doğru yıkama ve süpürme çoğu evde yeterlidir. Ortam uygulamasını; yıkanamayan döşemeli mobilya ve yatakların yoğun olduğu, tekrarlayan vakaların görüldüğü ya da kalabalık yaşam alanlarında tedaviyi destekleyen bir adım olarak öneririz.
- Ücretsiz keşif: Tedavi takvimini, ev halkı sayısını ve yıkanamayan tekstil alanlarını birlikte değerlendiririz. Ortamda tahtakurusu veya pire gibi ısıran başka bir haşerenin izi olup olmadığına da bakarız; deri bulgularını yorumlamak ise hekimin işidir.
- Alana özel plan: Uygulama, tedavinin başladığı günle eş zamanlı olacak şekilde planlanır. Fiyat bu aşamada net olarak bildirilir.
- Hedefli uygulama: Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünlerle yatak ve baza kenarları, koltuk ve minder dikişleri, halı ve kumaş kaplı yüzeyler işlenir.
- Kontrol: Gerekli görülürse kontrol ziyareti planlanır.
Uygulamalar mesul müdür sorumluluğunda, biyosidal ürün uygulayıcı sertifikalı ekiplerimizce yapılır. Ortam uygulamasının katkısı, tekstil önlemlerinin aynı günlerde eksiksiz yapılmasına bağlıdır.
Sizden istediklerimiz: tekstil ve hazırlık
- Tedaviye başlandığı gün, son üç gün içinde kullanılan çarşaf, yastık kılıfı, havlu ve giysileri etiketin izin verdiği en sıcak programda yıkayın, yüksek ısıda kurutun.
- Mont, atkı ve eldiven gibi tene değen ama sık yıkanmayan eşyaları da unutmayın.
- Yıkanamayan eşyaları kuru temizlemeye verin ya da ağzı kapalı poşette en az 72 saat bekletin.
- Yatak, koltuk ve halıları süpürün; süpürge torbasını kapalı poşette atın.
- Örtüleri ve kırlentleri, işlenecek yüzeyler açıkta kalacak şekilde kaldırın.
- Uygulama sırasında evde kimse bulunmasın; çocukları ve evcil hayvanları ekibimizin bildirdiği süre dolana kadar uzak tutun, döndüğünüzde iyice havalandırın.
Tekrar bulaşmayı önlemek için
- Hekimin önerdiği tedaviyi tüm temaslılarla aynı dönemde başlatın ve eksiksiz tamamlayın.
- Tedavi süresince havlu, nevresim ve giysi paylaşmayın.
- Tedavi sonrası kullanılacak temiz çarşaf ve giysileri önceden hazırlayın.
- Toplu yaşam alanlarında vakayı kurumun sağlık sorumlusuna bildirin; ortam önlemleri hekim önerisiyle birlikte planlanmalıdır.
Ücretsiz keşif için arayın
Hekiminizin önerdiği tedaviye başladıysanız ya da başlamak üzereyseniz, uyuz ilaçlaması dahil ortam ve tekstil tarafını birlikte planlayalım. Talepler 7/24 alınır, uygun durumda aynı gün servis yapılabilir. Ücretsiz keşif için 0540 019 03 04 numarasını arayın.
Sık Sorulan Sorular
Uyuz için ev ilaçlaması şart mı?
Hayır, her vakada şart değildir. Uyuzun asıl çözümü hekimin önerdiği tedavidir; akar insan derisinden ayrıldıktan sonra genellikle iki üç gün içinde öldüğü için çoğu evde sıcak yıkama ve süpürme yeterlidir. Ortam uygulaması; yıkanamayan döşemeli mobilyanın yoğun olduğu, tekrarlayan vakaların görüldüğü ya da kalabalık yaşam alanlarında tedaviyi destekleyen bir adım olarak değerlendirilir.
Uyuz akarı yatakta veya koltukta ne kadar yaşar?
Uyuz akarı beslenmek ve çoğalmak için insan derisine ihtiyaç duyar; vücuttan ayrıldıktan sonra genellikle iki üç günden fazla yaşayamaz. Bu yüzden son üç gün içinde kullanılan çarşaf, havlu ve giysilerin sıcak yıkanması, yıkanamayanların ağzı kapalı poşette en az 72 saat bekletilmesi önerilir. Kabuklu uyuz gibi ağır formlarda hekiminiz ek önlemler isteyebilir.
Kedi veya köpeğimdeki uyuz bana bulaşır mı?
Hayvanlardaki uyuz, insan uyuzundan farklı akar türlerinden kaynaklanır. Bu akarlar insanda kısa süreli kaşıntı ve kızarıklık yapabilir ama insan derisinde çoğalamaz. Evcil hayvanınızda tüy dökülmesi, kabuklanma veya yoğun kaşıntı varsa veterinere başvurun; sizde kaşıntı sürüyorsa hekime görünün. Hayvanın tedavi edilmesi, insandaki geçici belirtilerin de geçmesine yardımcı olur.
Uyuz tedavisinden sonra kaşıntı geçmezse ev yeniden ilaçlanmalı mı?
Uyuz tedavisinden sonra kaşıntının bir süre devam etmesi sık görülür ve her zaman tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Bu durumu önce hekiminizle değerlendirin; yeniden tedavi gerekip gerekmediğine hekim karar verir. Ortamın yeniden ilaçlanması tek başına kaşıntıyı geçirmez. Gerekirse kontrol ziyaretinde yıkanamayan tekstil alanları birlikte yeniden gözden geçirilir.
Yurt veya huzurevinde uyuz görülürse ne yapılmalı?
Önce vakalar hekime yönlendirilmeli ve kurumun sağlık sorumlusu bilgilendirilmelidir. Hekimler genellikle vakaların ve yakın temaslıların aynı dönemde tedavi edilmesini önerir. Tedaviyle eş zamanlı olarak nevresim, havlu ve giysiler sıcak yıkanır; ortak kullanılan döşemeli mobilya ve yataklar için hedefli ortam uygulaması planlanabilir. Alpha Pest bu planı ücretsiz keşifte kurumla birlikte çıkarır.